ಹೊಲದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಎತ್ತರದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ, ಒಂದು ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಬಿಲದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಗೌಜಲ ಹಕ್ಕಿಯೊಂದು ವಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಕಾಳು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಬಹಳ ದೂರ ಹಾರಿಹೋಯಿತು.
ಅದು ಎಷ್ಟೋ ದಿನ ಹಿಂದಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಒಂದು ಮೊಲ ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂತು. ಖಾಲಿ ಬಿಲ ನೋಡಿ, “ಎಂಥ ಚೆಂದದ ಮನೆ!” ಎಂದುಕೊಂಡಿತು. ತಕ್ಷಣ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡೇ ಬಿಟ್ಟಿತು.
ಕೊನೆಗೆ ಗೌಜಲ ಹಕ್ಕಿ ಮನೆಗೆ ಹಾರಿ ಬಂತು. “ಮೊಲವೇ, ಇದು ನನ್ನ ಮನೆ!” ಎಂದು ಕೂಗಿತು. “ಇದು ಖಾಲಿ ಇತ್ತು, ಹಾಗಾಗಿ ಈಗ ಇದು ನನ್ನದು,” ಎಂದಿತು ಮೊಲ. ಅವು ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು, ಯಾವುದೂ ಸೋಲೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.
“ಒಬ್ಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಕೇಳೋಣ,” ಎಂದಿತು ಮೊಲ. “ಆಗಲಿ,” ಎಂದಿತು ಗೌಜಲ ಹಕ್ಕಿ. “ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ನಡೆಯೋಣ.” ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಗೊಣಗುತ್ತಲೇ ಅವು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟವು.
ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬೂದು ಬೆಕ್ಕು ಕುಳಿತಿತ್ತು. ಅವು ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅದು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ, ಒಂದು ಮುಂಗಾಲನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಜಪ ಮಾಡತೊಡಗಿತು. “ಎಷ್ಟು ಪವಿತ್ರವಾದ, ಸಾಧು ಬೆಕ್ಕು,” ಎಂದು ಮೊಲ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿತು. “ಇದು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುತ್ತದೆ.”
“ನಿಮ್ಮ ಕಥೆ ಹೇಳಿ, ಮಕ್ಕಳೇ,” ಎಂದು ಬೆಕ್ಕು ಮೃದುವಾಗಿ ಗುರುಗುಟ್ಟಿತು. “ಆದರೆ ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ, ಕಿವಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹತ್ತಿರ ಬನ್ನಿ… ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹತ್ತಿರ…” ಗೌಜಲ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೊಲ ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಸರಿದವು.
ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬೆಕ್ಕಿನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಪಟ್ಟನೆ ತೆರೆದವು, ಅದು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಗರಿತು! ಆದರೆ ಗೌಜಲ ಹಕ್ಕಿ ಅದರ ಚೂಪಾದ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನೋಡಿತು. “ಇದು ಮೋಸ!” ಎಂದು ಕೂಗಿತು. ಅದು ರೆಕ್ಕೆ ಬಡಿದು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿತು, ಮೊಲ ಜಿಗಿದು ಓಡಿತು, ಬೆಕ್ಕು — ದೊಪ್! — ಖಾಲಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು.
ಒಂದು ಪೊದೆಯ ಹಿಂದೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಅವೆರಡೂ ಏದುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ನಕ್ಕವು. “ಕುತಂತ್ರಿ ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಯಾಕೆ ಕೇಳಬೇಕು?” ಎಂದಿತು ಮೊಲ. “ನಾವೇ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.” ಮೊಲ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಮನೆ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಗೌಜಲ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೊಲ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಾಗಿ ಬಾಳಿದವು.
ನೀತಿಇಬ್ಬರು ಜಗಳವಾಡಿದರೆ ಕುತಂತ್ರಿ ಮೂರನೆಯವರು ಲಾಭ ಪಡೆಯಬಹುದು — ಹಾಗಾಗಿ ಜಗಳವನ್ನು ನೀವೇ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ: ಬೆಕ್ಕು ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾಕೆ ಹತ್ತಿರ ಬರಲು ಹೇಳಿತು? ಗೌಜಲ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೊಲ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತು?



