ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಮಶರ್ಮ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಬಡವನಿದ್ದ. ಒಂದು ದಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ನೆರೆಮನೆಯವರೊಬ್ಬರು ಅವನಿಗೆ ಮೆತ್ತನೆಯ ಬಾರ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟು ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ಕೊಟ್ಟರು.
ಸೋಮಶರ್ಮನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ಇಲಿಗಳಿಗೆ ಎಟುಕದಂತೆ ಅವನು ಮಡಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಹಗ್ಗಕ್ಕೆ ನೇತುಹಾಕಿದ. ಆಮೇಲೆ ಮಲಗಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ.
“ಒಂದು ದಿನ ಊಟ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾದರೆ,” ಎಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದ, “ಜನರಿಗೆ ಹಿಟ್ಟು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ಮಡಕೆಯನ್ನು ನೂರು ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತೇನೆ!” ಹೀಗೆ ಅವನು ಕನಸು ಕಾಣತೊಡಗಿದ.
“ಆ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಎರಡು ಆಡುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆಡುಗಳಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಆಡುಮರಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಬೇಗನೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಆಡುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡೇ ಇರುತ್ತದೆ!”
“ಆಡುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಹಸುಗಳು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಹಾಲು, ಬೆಣ್ಣೆ ಮಾರಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ!”
“ಆಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆ. ಅದರ ಸುತ್ತ ಮಾವಿನ ಮರಗಳ ತೋಟ! ಊರಿನಲ್ಲೇ ನಾನು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗುತ್ತೇನೆ!”
“ನನ್ನ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವಾಗ,” ಎಂದು ಅವನು ನಗುತ್ತಾ ಅಂದುಕೊಂಡ, “ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಖುಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಕುಣಿತ ಕುಣಿಯುತ್ತೇನೆ — ಹೀಗೆ!” ಅವನು ಕಾಲನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಒದ್ದ.
ಢಮಾರ್! ಅವನ ಕಾಲು ಮಡಕೆಗೆ ತಾಗಿ, ಮಡಕೆ ಒಡೆಯಿತು. ಸರ್ರನೆ ಹಿಟ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅವನ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಿತು. ತಲೆಯಿಂದ ಕಾಲಿನವರೆಗೂ ಬೆಳ್ಳಗಾದ ಸೋಮಶರ್ಮ ಎದ್ದು ಕುಳಿತ — ಆಮೇಲೆ ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕೇ ನಕ್ಕ.
ನೀತಿದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಕಾಣು, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೊಂದೇ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಶ್ರಮಪಡು.
ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ: ಸೋಮಶರ್ಮನ ಆಡು, ಹಸು, ಕುದುರೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಏನಾದವು? ಆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅವನು ಬೇರೆ ಏನು ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು?



